نگارندگان:مهندس سید علی سیدیان -مهندس منصور ابافت یگانه -
چکیده:محصوریت که از آن به عنوان نخستین اصل حاکم در طراحی مناظرشهری نام برده می شود، نقش مهمی را در ایجاد درک فضایی و ارتباط استفاده کننده و محیط ایفا می کند تا جایی که اگر فضا به شکل مطلوبی محصور نشود، نمی توان به یک فضای شهری مطلوب دست یافت. فضای محصور، مانند فضای داخل یک ظرف، به وسیله ی سطوح مادی ایجاد شده است.از این رو ترکیب این سطوح و میزان محصور بودن فضا، از جمله خصوصیات اصلی هر منظر شهری است. در این تحقیق سعی می شود با بررسی تطبیقی عوامل کیفی و کمی محصوریت در مناظر شهری سنتی ایران و اروپا، اهمیت شرایط فرهنگی، اقلیمی و زمانی نشان داده شود و معلوم دارد که محصوریت به تبع سایر اصول شهرسازی و معماری می باید از شرایط بومی و معاصر منتج شود تا حداکثر مطلوبیت فضایی را برای استفاده کننده پیاده و سواره ایجاد کند.
واژه های کلیدی  محصوریت، منظر شهری، فضای شهری، کالبدی، اجتماعی، ذهنی.

هر عنصر با پدیده ای که در فضا قرار گیرد، آن را تفکیک می کند و به آن هویت مکانی می بخشد. این عنصر یا پدیده می تواند خاصیت کالبدی، اجتماعی یا ذهنی داشته باشد. بسته به میزان اثرگذاری نیرو؛در هرکدام از ابعاد ذکر شده؛هویت و ماهیت یک فضا با تاکید بر آن ویژگی شکل می گیرد.برای نمونه، خاطره عملکرد اجتماعی اعدام (عملی که زمان زیادی از عدم انجام آن می گذرد) در میدان محمدیه تهران تا هنگامی که پدیده یا عنصر دیگری غلبه نیابد، تصویر ذهنی غالب ساکنین یا استفاده کنندگان مستمر آن فضا می باشد. در چنین حالتی نیروهای ذهنی بر نیروهای اجتماعی کالبدی، در شکل دهی به هویت فضای شهری غالب و سرآمد است.
بااین وجود بررسی ادبیات جهانی موید این نکته است که اکثرا (ونه همیشه) نیروهای فضایی کالبدی قادر به سازمان دهی نیروهای اجتماعی ذهنی یک مکان است.به بیان دیگر، یک فضا اگر دارای حداقل ویژگی های فضایی کالبدی باشد می تواند سبب جذب رفتارهای خاص و یا ایجاد خاطره های ذهنی ویژه شود. در هر حالت، برای درک و تولید فضای شهری باید سه وجه فیزیکی، اجتماعی و نمادین آن به شیوه ای منسجم و در فرآیند تولید فضا در نظر گرفته شود و بدیهی است که تصویر فضای شهری در صورتی معنا دار است که با دیدگاهی اجتماعی مکانی تولید شده باشد. در عین حال وقتی فرم فضای شهری ساخته شد، می تواند بر روش روی دادن روندهای اجتماعی تاثیر گذار باشد. 

دریافت متن کامل مقاله [ دریافت فایل ]

نظرات

نام :

ایمیل :

نظر :

کد امنیتی :